 |
| Δηλαδή η δική μας διπλωματία -στο θέμα αυτό- είναι για τα...μπάζα, όπως συνηθίζει να λέει γνωστός συνάδελφος του ηλεκτρονικού τύπου! Θα δώσει η Τουρκία τους S400 στην ...Ουκρανία; Α.Γ |
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τις κυρώσεις CAATSA σε βάρος της Τουρκίας και ότι θα αποφασίσουν για την ενδεχόμενη πώληση μαχητικών F-35 στην Άγκυρα, κατά την έναρξη της συνάντησής του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
«Θα άρουμε τις κυρώσεις», δήλωσε ο Τραμπ, απαντώντας σε ερώτηση για τα μέτρα που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία βάσει του νόμου CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act).
Παράλληλα, ανέφερε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα εξετάσει και θα αποφασίσει για την πιθανή πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
Το 2020, η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις CAATSA στην Τουρκία λόγω της προμήθειας των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400. Παράλληλα, απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35, μια απόφαση που η Τουρκία χαρακτήρισε άδικη και παράνομη.
Τι είναι οι κυρώσεις CAATSA και τι προβλέπουν
Το Άρθρο 231 του νόμου CAATSA απαγορεύει σε οποιοδήποτε πρόσωπο να προβαίνει εν γνώσει του σε σημαντική συναλλαγή με πρόσωπο ή οντότητα που ανήκει ή ενεργεί για λογαριασμό των τομέων άμυνας ή πληροφοριών της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Όταν ενεργοποιείται το Άρθρο 231, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποχρεούται να επιβάλει τουλάχιστον πέντε από τις δώδεκα κυρώσεις που προβλέπονται στο Άρθρο 235 του CAATSA.
Η κυβέρνηση Τραμπ επέλεξε μια στοχευμένη προσέγγιση, επιβάλλοντας τις ακόλουθες κυρώσεις βάσει του Άρθρου 235:
- Έλεγχοι εξαγωγών (Export Controls): Οι νέες άδειες για την εξαγωγή ειδών διπλής χρήσης που υπάγονται στους Κανονισμούς Διοίκησης Εξαγωγών (Export Administration Regulations - EAR) και αμυντικού υλικού που υπάγεται στους Διεθνείς Κανονισμούς Διακίνησης Οπλικών Συστημάτων (International Traffic in Arms Regulations – ITAR) υπόκεινται πλέον σε πολιτική άρνησης, όταν η τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών (Presidency of Defense Industries - SSB) συμμετέχει στη συναλλαγή. Ωστόσο, οι ήδη εκδοθείσες άδειες παραμένουν σε ισχύ και εξακολουθούν να ισχύουν οι προβλεπόμενες εξαιρέσεις. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε επίσης ότι δεν απαγορεύτηκαν οι προμήθειες ή οι αγορές από την SSB.
- Κυρώσεις σε ανώτατα διοικητικά στελέχη: Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) πρόσθεσε στον κατάλογο SDN (Specially Designated Nationals) σειρά ανώτατων στελεχών της SSB, μεταξύ των οποίων και τον πρόεδρό της, Ισμαήλ Ντεμίρ.
- Δάνεια από αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα: Απαγορεύεται στα αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να χορηγούν στην SSB δάνεια ή πιστώσεις που υπερβαίνουν συνολικά τα 10 εκατομμύρια δολάρια μέσα σε οποιαδήποτε περίοδο 12 μηνών, εκτός εάν η SSB συμμετέχει σε δραστηριότητες για την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου και τα δάνεια ή οι πιστώσεις προορίζονται για αυτές τις δραστηριότητες.
- Δάνεια από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς: Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα αντιτίθεται στη χορήγηση δανείων από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (όπως αναπτυξιακές τράπεζες), εφόσον αυτά πρόκειται να ωφελήσουν την SSB.
- Στήριξη από την Export-Import Bank των ΗΠΑ: Η Export-Import Bank των Ηνωμένων Πολιτειών (EXIM Bank) δεν θα εγκρίνει την παροχή εγγυήσεων, ασφαλιστικής κάλυψης, πιστώσεων ή τη συμμετοχή της σε χρηματοδότηση που συνδέεται με την εξαγωγή οποιωνδήποτε αγαθών ή υπηρεσιών προς την SSB.
Γιατί η Τουρκία αποκλείστηκε από τα F-35
Το 2019, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35, επειδή αγόρασε από τη Ρωσία τα προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα S-400.
Η ανησυχία της Ουάσιγκτον ήταν ότι η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους S-400 για να «διαβάσει» τα F-35, επιτρέποντας στη Ρωσία να μάθει πώς να αντιμετωπίζει τις δυνατότητες stealth του μαχητικού και τα συστήματα αποφυγής πυραύλων.
Θα πρέπει επίσης να ξεπεραστεί νομοθετικό εμπόδιο που θέσπισε το Κογκρέσο το 2020, το οποίο μπλοκάρει την πώληση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η αμερικανική κυβέρνηση διαπιστώσει ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει πλέον τα ρωσικά S-400.
Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, φαίνεται πως τα τουρκικά S-400, πολλά από τα οποία εξακολουθούν να βρίσκονται στα κιβώτια μεταφοράς τους, όπως σημειώνουν αμερικανικά ΜΜΕ, ενδέχεται να παραδοθούν σε τρίτη χώρα, σύμφωνα με αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης που έχει εμπλακεί σε βάθος στις συνομιλίες.
Το 2019, ο Λευκός Οίκος είχε εξηγήσει με σαφήνεια τους λόγους για τους οποίους απέβαλε την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35, μια απόφαση που εκτιμάται ότι κόστισε στις Ηνωμένες Πολιτείες περίπου 500 εκατ. δολάρια.
«Τα F-35 δεν μπορούν να συνυπάρχουν με μια ρωσική πλατφόρμα συλλογής πληροφοριών που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την απόκτηση στοιχείων σχετικά με τις προηγμένες δυνατότητές τους», ανέφερε τότε ο Λευκός Οίκος.
«Η Τουρκία υπήρξε επί περισσότερα από 65 χρόνια ένας μακροχρόνιος και αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η αποδοχή των S-400 υπονομεύει τη δέσμευση όλων των συμμάχων της Συμμαχίας να απομακρυνθούν από τα ρωσικά οπλικά συστήματα», πρόσθετε η ανακοίνωση.
