15.6.26

Το νησί που βυθίζεται – Οι «αμφίβιοι» κάτοικοί του ζουν πλέον μέσα στη θάλασσα

 

Xιλιάδεςπροσαρμόζονται σε μια ζωή όπου τα σπίτια, οι δρόμοι και ακόμη και τα νεκροταφεία βρίσκονται πλέον μέσα στη θάλασσα


Ολόκληρα χωριά στη βόρεια ακτή της Ιάβας χάνονται κάτω από το νερό, καθώς η γη βυθίζεται και η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει.

Σε ένα συγκλονιστικό φωτορεπορτάζ, ο Economist καταγράφει πώς χιλιάδες Ινδονήσιοι προσαρμόζονται σε μια ζωή όπου τα σπίτια, οι δρόμοι και ακόμη και τα νεκροταφεία βρίσκονται πλέον μέσα στη θάλασσα.

Ένα μικρό κορίτσι κάθεται στην άκρη του κρεβατιού του. Τα πόδια του κρέμονται πάνω από το νερό που έχει εισβάλει στο σπίτι. Τα κύματα χτυπούν το πάτωμα λίγα εκατοστά πιο κάτω. Δεν πρόκειται για εικόνα μετά από κάποια φυσική καταστροφή. Είναι η καθημερινότητα στο Ντεπόκ, ένα χωριό στη βόρεια ακτή της Ιάβας.

Το συγκλονιστικό φωτορεπορτάζ του Economist αποτυπώνει μια πραγματικότητα που μοιάζει να έρχεται από το μέλλον, αλλά για χιλιάδες κατοίκους της Ινδονησίας είναι ήδη παρόν. Ολόκληρες κοινότητες αναγκάζονται να ζήσουν με το νερό, καθώς η θάλασσα καταπίνει σταδιακά τη στεριά.
Η γη χάνεται τέσσερα μέτρα τον χρόνο

Σε πολλά σημεία της βόρειας ακτογραμμής της Ιάβας η θάλασσα προχωρά κάθε χρόνο αρκετά μέτρα προς την ενδοχώρα. Ορυζώνες, ιχθυοτροφεία, καλλιέργειες και εκτάσεις με φοίνικες έχουν ήδη εξαφανιστεί κάτω από τα νερά.

Την ίδια στιγμή, η γη βυθίζεται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Σε ορισμένες περιοχές της ακτής η καθίζηση φτάνει ακόμη και το 1,15 μέτρο ετησίως, μετατρέποντας τη μάχη με τη θάλασσα σε άνιση αναμέτρηση.

Οι κάτοικοι προσπαθούν να προσαρμοστούν όπως μπορούν. Υψώνουν τα πατώματα των σπιτιών τους με χώμα και τσιμέντο, δημιουργώντας τα λεγόμενα «σπίτια νάνους», όπου οι ένοικοι πρέπει να σκύβουν ή ακόμη και να μπουσουλούν για να μπουν από την πόρτα. Άλλοι αποθηκεύουν τα υπάρχοντά τους σε ψηλά ράφια ή στήνουν αυτοσχέδια φράγματα στις εισόδους των σπιτιών τους.

Όταν το νερό τα ξεπερνά, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να το βγάζουν με κουβάδες.

Μια καταστροφή που χτίζεται εδώ και αιώνες

Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας γύρω από την Ινδονησία είναι ήδη μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Κατά μήκος των ακτών της χώρας αυξάνεται κατά περίπου πέντε χιλιοστά τον χρόνο, έναντι περίπου 3,5 χιλιοστών παγκοσμίως.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο η κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με τον Economist, η καθίζηση της Ιάβας αποτελεί και αποτέλεσμα ανθρώπινων παρεμβάσεων που ξεκινούν από την αποικιακή εποχή. Τα αναχώματα και τα φράγματα που κατασκεύασαν οι Ολλανδοί τον 19ο αιώνα ανέκοψαν τη φυσική διαδικασία εναπόθεσης ιζημάτων στις ακτές. Παράλληλα, η υπεράντληση υπόγειων υδάτων επιτάχυνε τη βύθιση του εδάφους.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο όταν η κυβέρνηση της Ινδονησίας επέτρεψε το 2023 την εξαγωγή θαλάσσιας άμμου σε μεγάλη κλίμακα, μια πρακτική που, σύμφωνα με επιστήμονες, ενισχύει τη διάβρωση των ακτών.
Χωριά που εγκαταλείπονται

Η κυβέρνηση έχει επενδύσει δισεκατομμύρια για την προστασία της Τζακάρτας, ενώ κατασκευάζει και νέα πρωτεύουσα στο Βόρνεο, σε περίπτωση που οι πλημμύρες καταστήσουν τη σημερινή μη διαχειρίσιμη.

Οι μικρές αγροτικές κοινότητες της Ιάβας, όμως, παραμένουν σχεδόν αβοήθητες.

Ο φωτορεπόρτερ Γκάρι Λοτουλούνγκ κατέγραψε τα τελευταία χρόνια δεκάδες χωριά που δίνουν μάχη επιβίωσης. Πολλά έχουν ήδη εγκαταλειφθεί.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Σεμονέτ, το οποίο έχει σβήσει από τον χάρτη. Και οι 265 κάτοικοί του αναγκάστηκαν να μετακινηθούν αλλού, αφήνοντας πίσω σπίτια και περιουσίες που χάθηκαν στη θάλασσα.

Σε άλλες περιοχές, η πρόσβαση γίνεται μόνο με βάρκες. Υπερυψωμένες γέφυρες από μπαμπού συνδέουν τα σπίτια με την υπόλοιπη στεριά, αλλά συχνά εξαφανίζονται κάτω από το νερό όταν ανεβαίνει η παλίρροια.
Ζωή πάνω στο νερό

Οι εικόνες που καταγράφει ο Economist μοιάζουν σχεδόν εξωπραγματικές.

Μια γυναίκα μεταφέρει τα μαγειρικά της σκεύη πάνω σε αυτοσχέδια σχεδία από φελιζόλ. Παιδιά πηγαίνουν σχολείο με βάρκες. Ψαράδες ξεκινούν το πρωί από αυλές που έχουν μετατραπεί σε λιμάνια.

Σε πολλά σπίτια τα κρεβάτια έχουν τοποθετηθεί πάνω σε τούβλα για να παραμένουν πάνω από τη στάθμη του νερού. Σε άλλα, οι ιδιοκτήτες έχουν εγκαταλείψει τα δωμάτια που βρίσκονται πλέον μόνιμα πλημμυρισμένα.

Η αλιεία είναι συχνά η μοναδική πηγή εισοδήματος που έχει απομείνει, καθώς οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις έχουν χαθεί.
Ακόμη και οι νεκροί περιμένουν την άμπωτη

Στο χωριό Τιμπουλσλόκο η θάλασσα έχει καταπιεί σχεδόν ολόκληρο το νεκροταφείο.

Οι κάτοικοι μπορούν να φτάσουν στους τάφους μόνο μέσω μιας υπερυψωμένης πλατφόρμας από μπαμπού και οι ταφές πραγματοποιούνται αποκλειστικά όταν η παλίρροια υποχωρεί.

Όπως επισημαίνει ο φωτορεπόρτερ, πολλοί κάτοικοι δεν γνωρίζουν ακριβώς τι προκαλεί την καταστροφή. Για εκείνους, η κλιματική αλλαγή παραμένει μια αφηρημένη έννοια. Αυτό που γνωρίζουν είναι ότι η θάλασσα πλησιάζει κάθε χρόνο περισσότερο.

Και ότι ο τόπος όπου γεννήθηκαν χάνεται σιγά σιγά κάτω από τα νερά. Σήμερα το Τιμπουλσλόκο περιβάλλεται σχεδόν ολοκληρωτικά από τη θάλασσα. Για τους κατοίκους του, το μέλλον που συζητείται στις διεθνείς συνόδους για το κλίμα δεν είναι μια προειδοποίηση. Είναι η καθημερινότητά τους.