Στις αρχές Μαρτίου αναρτώνται τα εκκαθαριστικά για 7,3 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων – «Καπέλο» για όσους απέκτησαν ακίνητο ή τακτοποίησαν αυθαίρετα το 2026, ποιοι εξασφαλίζουν έκπτωση έως 50% ή πλήρη απαλλαγή από τον φόρο.
Περισσότεροι από δύο εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων αναμένεται να δουν μηδενικό ή μειωμένο λογαριασμό ΕΝΦΙΑ το 2027, καθώς τίθενται σε εφαρμογή οι αλλαγές στη φορολογία της ακίνητης περιουσίας.
Στους κερδισμένους περιλαμβάνονται ιδιοκτήτες που έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς, οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες με άτομα με αναπηρία, κάτοικοι μικρών ακριτικών νησιών, πληγέντες από φυσικές καταστροφές και ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών.
Στους κερδισμένους περιλαμβάνονται ιδιοκτήτες που έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς, οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες με άτομα με αναπηρία, κάτοικοι μικρών ακριτικών νησιών, πληγέντες από φυσικές καταστροφές και ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών.
Αντίθετα, αυξημένο φόρο θα κληθούν να πληρώσουν όσοι απέκτησαν ακίνητα μέσω αγοράς, γονικής παροχής, δωρεάς ή κληρονομιάς, καθώς και όσοι προχώρησαν στην τακτοποίηση αυθαίρετων χώρων μέσα στο 2026.
Τα εκκαθαριστικά αναμένεται να αναρτηθούν στις αρχές Μαρτίου για 7,3 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, με τον συνολικό λογαριασμό να διαμορφώνεται στα 2,3 δισ. ευρώ.
Η εξόφληση του φόρου θα γίνει σε 12 μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να καταβάλλεται έως τις 31 Μαρτίου 2027 και την τελευταία έως τον Φεβρουάριο του 2028.
Αναλυτικότερα:
1. Ιδιοκτήτες κύριων κατοικίες σε μικρούς οικισμούς
Περισσότεροι από 650.000 ιδιοκτήτες αναμένεται να μην πληρώσουν ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους το 2027.
Το πληθυσμιακό όριο διευρύνεται στους 2.000 κατοίκους, από 1.500 προηγουμένως, ενώ ειδικά στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρα φτάνει τους 2.200 κατοίκους.
Με τη διεύρυνση προστίθενται 131 οικισμοί και περίπου 62.000 φορολογούμενοι.
Συνολικά, το μέτρο καλύπτει 12.855 οικισμούς, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 86 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 8 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στην επέκταση.
Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, αποκλειστικά για τα δικαιώματά τους επί της κύριας κατοικίας στους συγκεκριμένους οικισμούς.
Ο πληθυσμός προσδιορίζεται βάσει της τελευταίας απογραφής.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η φορολογητέα αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Εάν ξεπερνά το όριο, δεν παρέχεται απαλλαγή.
2. Τρίτεκνοι, πολύτεκνοι και οικογένειες με αναπηρία
Πλήρη απαλλαγή για ολόκληρη την ακίνητη περιουσία δικαιούνται τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και οικογένειες που περιλαμβάνουν άτομα με αναπηρία τουλάχιστον 80%, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του 2026, δηλωθέν ή τεκμαρτό, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα. Οι δικαιούχοι υπολογίζονται σε τουλάχιστον 55.000.
3. Κάτοικοι μικρών ακριτικών νησιών
Απαλλαγή προβλέπεται για φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, με κύρια κατοικία σε μικρά ακριτικά νησιά κάτω των 1.200 κατοίκων.
Αφορά νησιά των Περιφερειακών Ενοτήτων Ικαρίας, Λήμνου, Σάμου, Χίου, Καλύμνου, Καρπάθου, Ρόδου και Κω, καθώς και τις προβλεπόμενες περιοχές της Γαύδου και των Διαποντίων Νήσων.
Η κύρια κατοικία προκύπτει από τη δήλωση εισοδήματος του 2026.
Η απαλλαγή καλύπτει αποκλειστικά δικαιώματα επί ακινήτων στα συγκεκριμένα νησιά και αφορά περίπου 3.500 ιδιοκτήτες.
4. Ιδιοκτήτες ακινήτων σε πληγείσες περιοχές
Απαλλαγή προβλέπεται επίσης και για ιδιοκτήτες που διαθέτουν επιλέξιμα ακίνητα σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.
Περιλαμβάνονται ακίνητα στην Κορινθία από τις πυρκαγιές του Ιουλίου 2018 και στους Δήμους Μαντουδίου–Λίμνης–Αγίας Άννας και Ιστιαίας–Αιδηψού από τις πυρκαγιές του 2021.Περιλαμβάνονται ακόμη ακίνητα που επλήγησαν από τον σεισμό της 3ης Μαρτίου 2021 στις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας, Τρικάλων, Καρδίτσας, Πιερίας, Γρεβενών, Κοζάνης και Φθιώτιδας.
Αντίστοιχες απαλλαγές αφορούν πληγέντα ακίνητα στην Κρήτη από τους σεισμούς του 2021 και σε Σάμο, Ικαρία και Χίο από τον σεισμό και τις πλημμύρες της 30ής Οκτωβρίου 2020.
5. Ιδιοκτήτες που δικαιούνται έκπτωση 50%
Μείωση κατά 50% στον συνολικό ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για ιδιοκτήτες που πληρούν σωρευτικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα, δηλωθέν ή τεκμαρτό, του 2026 δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης και κάθε εξαρτώμενο μέλος.
Επομένως, το εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται σε 9.000 ευρώ για άγαμο χωρίς παιδιά, 10.000 ευρώ για ζευγάρι χωρίς παιδιά, 11.000 ευρώ για ζευγάρι με ένα εξαρτώμενο τέκνο και 12.000 ευρώ για ζευγάρι με δύο εξαρτώμενα τέκνα.
Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που κατέχουν την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα. Ισχύουν επίσης όρια συνολικής αξίας ακίνητης περιουσίας: 85.000 ευρώ για άγαμο, 150.000 ευρώ για έγγαμο με ένα εξαρτώμενο τέκνο και 200.000 ευρώ για έγγαμο με δύο εξαρτώμενα τέκνα.
Οι δικαιούχοι εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τους 800.000. Όσοι δικαιούνται παράλληλα απαλλαγή κύριας κατοικίας λόγω μικρού οικισμού μπορούν να έχουν μηδενικό φόρο για τη συγκεκριμένη κατοικία.
6.Ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών
Μειωμένο ΕΝΦΙΑ θα πληρώσουν και όσοι έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους για φυσικές καταστροφές.
Για το 2027 προβλέπεται έκπτωση 20% για κατοικίες φορολογητέας αξίας έως 500.000 ευρώ και 10% για κατοικίες μεγαλύτερης αξίας.
Για να εξασφαλιστεί η έκπτωση, η κατοικία πρέπει να ήταν ασφαλισμένη καθ' όλη τη διάρκεια του 2026 έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας.
Εάν η ασφάλιση είχε μικρότερη διάρκεια, η έκπτωση υπολογίζεται αναλογικά, με ελάχιστη διάρκεια τριών μηνών.
Εκτιμάται ότι οι δικαιούχοι αναμένεται να υπερβούν τους 350.000.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
