Χρειαζόταν μόνο μία υπογραφή. Μόνο μία. Και χιλιάδες παιδιά θα γεννιόντουσαν για πάντα σημαδεμένα.
Η Frances Kelsey είχε μόλις ενταχθεί στην Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών. Ήταν το 1960, η πρώτη της αποστολή.
Στο γραφείο της βρήκε μια υπόθεση που φαινόταν συνηθισμένη μόνο εξωτερικά: την αίτηση έγκρισης ενός φαρμάκου που ήδη κυκλοφορούσε στην Ευρώπη και τον Καναδά. Λεγόταν θαλιδομίδη. Χρησιμοποιούνταν για να ανακουφίζει από την ναυτία και την αϋπνία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Θεωρείτο ασφαλές, σχεδόν «αθώο».
Η Kelsey άρχισε να διαβάζει τα δεδομένα. Και κάτι δεν πήγαινε καλά. Οι κλινικές μελέτες ήταν επιφανειακές. Έλειπαν σαφή στοιχεία για τις επιπτώσεις στην εγκυμοσύνη.
Οι αναφορές για τις παρενέργειες ήταν ασαφείς, ατελείς, συχνά αντιφατικές. Έτσι, έκανε αυτό που θεωρούσε αυτονόητο: ζήτησε περαιτέρω έλεγχο.
Η εταιρεία δεν το εκτίμησε.
Άρχισαν οι πιέσεις, τα τηλεφωνήματα και οι υπενθυμίσεις.
Της είπαν ότι το φάρμακο είχε ήδη εγκριθεί αλλού, ότι δεν υπήρχε χρόνος να χάνεται, ότι καθυστερούσε μια τεράστια ευκαιρία. Την πίεζαν να καταλάβει ότι το «ναι» θα ήταν πιο εύκολο.
Η Frances Kelsey συνέχισε να λέει «όχι».
Όχι από πείσμα. Αλλά από ευθύνη.
Μήνες αργότερα, η αλήθεια βγήκε στην επιφάνεια. Στην Ευρώπη, χιλιάδες παιδιά γεννήθηκαν με σοβαρές παραμορφώσεις: απουσία άκρων, μη αναπτυγμένα όργανα, ζωές που καταστράφηκαν προτού καν ξεκινήσουν.
Η θαλιδομίδη αποδείχτηκε μια υγειονομική καταστροφή χωρίς προηγούμενο.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτή η καταστροφή δεν συνέβη.
Γιατί μια γυναίκα, στην πρώτη της αποστολή, είχε αποφασίσει να μην υπογράψει.
Η Frances Kelsey δεν έσωσε ζωές με μια ηρωική ή επιδεικτική κίνηση.
Δεν έβγαλε λόγους.
Δεν αντιστάθηκε στο σύστημα κατά πρόσωπο.
Έσωσε ζωές με την υπομονή του ανθρώπου που ελέγχει ξανά και ξανά,
με την αποφασιστικότητα του ανθρώπου που δέχεται να είναι αντιπαθητικός,
με το σιωπηλό θάρρος του ανθρώπου που γνωρίζει ότι η προσοχή, μερικές φορές, είναι η ανώτερη μορφή ευθύνης.
Και απέδειξε ότι, μέσα σε χίλια εύκολα «ναι», μόνο ένα «όχι» μπορεί να αλλάξει την μοίρα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Σημείωση: Η ιστορία της είναι μια σημαντική υπενθύμιση για την ευθύνη των ανθρώπων που εργάζονται στον τομέα της υγείας και της ιατρικής, αλλά και για τη δύναμη της προσωπικής ηθικής και της ευθύνης στην αποτροπή μεγάλων τραγωδιών.
U.S. President John F. Kennedy in 1962 presented the President's Award for Distinguished Federal Civilian Service to Dr. Frances Kelsey for her role in protecting the public health by refusing to approve the drug thalidomide. REUTERS
______________________________
Αναρτήθηκε από τον Στρατηγό κ. Αθαν. Καραντζίκο
