.jpg)
Νότης Μαριάς, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, notismarias@gmail.com
Σε άρθρο μας τον Οκτώβριο του 2025 είχαμε αναλύσει τις δυσμενείς κοινωνικές επιπτώσεις που θα είχε και για την Ιταλία η συμμόρφωσή της με τις επιταγές της ΕΕ για την Πολεμική Οικονομία (www.political.gr 11/10/2025,σελ. 97). Με τις συνολικές στρατιωτικές δαπάνες της Ιταλίας το 2025 να έχουν χτυπήσει κόκκινο φτάνοντας τα 45,3 δισ. ευρώ έναντι 29 δισ. ευρώ το 2024 (www.geopolitica.info 9/10/2025), η ιταλική στήριξη της Ουκρανίας και η επιβολή νέων ενεργειακών κυρώσεων κατά της Ρωσίας αύξησε το δημόσιο χρέος της χώρας από 134,7 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2024 σε 137,1 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2025.
Ταυτόχρονα αυξήθηκε η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός κυρίως στον ιταλικό Νότο σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται από το ίδιο το Συμβούλιο της ΕΕ στην νέα από 10/7/2026 Σύστασή του προς την Ιταλία που δημοσιεύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2026 (https://eur-lex.europa.eu/ΕΕ 1/9/2026).
Έτσι «η απόλυτη φτώχεια βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια, επηρεάζοντας το 8,4 % των νοικοκυριών και το 13,8 % των παιδιών το 2024» καθώς «υπάρχουν έντονες διαφορές μεταξύ των περιφερειών, με τον αριθμό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού να είναι περίπου τετραπλάσιος στα νησιά από ό,τι στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας» (σελ. 12). Ειδικότερα «στους παράγοντες που εξακολουθούν να συμβάλλουν στην αύξηση των κινδύνων φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού περιλαμβάνονται τα κενά στην κοινωνική προστασία, ιδίως για τους απασχολούμενους σε άτυπες μορφές εργασίας, τους αυτοαπασχολούμενους, τους ανέργους και τα άτομα εκτός της αγοράς εργασίας, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες ελλείψεις στην παροχή βασικών υπηρεσιών».
Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι «η αύξηση των μισθών παρεμποδίζεται από τη διαρθρωτικά χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας» ενώ «η στασιμότητα των μισθών επιδεινώνεται επίσης από το συμβατικό ντάμπινγκ, τις καθυστερήσεις στην ανανέωση συμβάσεων και την περιορισμένη χρήση των διαπραγματεύσεων δεύτερου επιπέδου, ιδίως μεταξύ των ΜΜΕ και στον Νότο» (σελ. 10).
Η κατάσταση επιδεινώνεται καθώς «η μετάβαση από προσωρινές σε μόνιμες θέσεις εργασίας παραμένει πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ» ενώ «τα μέτρα και οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας και τη στήριξη ουσιαστικών αποτελεσμάτων των συλλογικών διαπραγματεύσεων θα ήταν καίριας σημασίας για τη στήριξη των επαρκών μισθολογικών αυξήσεων και τη βελτίωση της συνολικής ποιότητας των θέσεων εργασίας» (σελ.10).
Επιπλέον «η Ιταλία εξακολουθεί επίσης να έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μη οικειοθελών συμβάσεων μερικής ή προσωρινής απασχόλησης».
Τέλος «στον Νότο, το 46 % των μαθητών δεν επιτυγχάνει βασικό επίπεδο επάρκειας» ενώ «το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 25-34 ετών με τίτλο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ιταλία, καθώς και το ποσοστό απασχολησιμότητας των πρόσφατων αποφοιτησάντων, παραμένουν μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ» (σελ.11).
Παρά την παραπάνω ζοφερή κοινωνική κατάσταση που επικρατεί στην Ιταλία, το Συμβούλιο της ΕΕ συνέχισε την πεπατημένη της Πολεμικής Οικονομίας καθώς στις από 3 Ιουλίου 2026 Συστάσεις του κάλεσε τη Ρώμη να τηρήσει τον κόφτη των κοινωνικών δαπανών και να ενισχύσει τις συνολικές δαπάνες και την ετοιμότητα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του χρέους (σελ.13).
Καθώς όμως οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και η νεολαία της Ιταλίας δεν είναι διατεθειμένοι να σφίξουν κι΄ άλλο το ζωνάρι είχαμε για δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στον πόλεμο και την ακρίβεια σε πολλές πόλεις της Ιταλίας που κατέληξαν μάλιστα και σε συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομίας.
