8/18/2013 04:56:00 μ.μ.

Tα δύο πιθανά σενάρια για το ελληνικό χρέος

Περικοπή των επιτοκίων δανεισμού και επιμήκυνση ή νέο καθαρό «κούρεμα».
Του Σωτηρη Νικα
Διαρροές, δηλώσεις, διαψεύσεις και πολλές γνώμες από οικονομολόγους και μη συνθέτουν αυτή τη στιγμή το σκηνικό γύρω από την υπόθεση «ελληνικό χρέος». Ενα, όμως, είναι βέβαιο. Η βιωσιμότητά του και τα μέτρα, που θα πρέπει να υιοθετηθούν για να την εξασφαλίσουν, θα είναι ίσως το σημαντικότερο ζήτημα στην ατζέντα του ελέγχου της τρόικας με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Ευρωζώνη να έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις επί του ζητήματος.
Σήμερα, τα βασικά σενάρια που επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν είναι δύο. Το ένα προβλέπει νέα περικοπή των επιτοκίων δανεισμού της Ελλάδας από τις χώρες της Ευρωζώνης, με ταυτόχρονη χρονική μετάθεση της αποπληρωμής των δανείων. Το δεύτερο έχει να κάνει με ένα καθαρό «κούρεμα» του ύψους των δανείων που έχει λάβει η Ελλάδα στο πλαίσιο του πρώτου πακέτου στήριξης.
Πρόκειται για τη λύση που επιδιώκει το ΔΝΤ. Το Ταμείο έχει με διάφορους τρόπους καταστήσει σαφές -χωρίς ωστόσο να το έχει δηλώσει επίσημα- ότι θα πρέπει να υπάρξει νέα απομείωση του ύψους του ελληνικού χρέους, ώστε να «πάρει μπρος» η ελληνική οικονομία. Οποιαδήποτε άλλη επιλογή δεν θα επιλύει το πρόβλημα που αυτή τη στιγμή υπάρχει.
Φθινοπωρινή σύγκρουση
Η αντίρρηση της Ευρωζώνης και κυρίως της Γερμανίας ως προς ένα νέο «κούρεμα» των δανείων είναι γνωστή και έντονη. Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετοί θεωρούν ότι το φθινόπωρο μπορεί να φέρει μία ισχυρή σύγκρουση μεταξύ ΔΝΤ και Βρυξελλών, χωρίς να αποκλείεται και η αποχώρηση του Ταμείου. Το «κλειδί» για τις εξελίξεις βρίσκεται στις γερμανικές εκλογές. Δεν είναι τυχαίο, ότι η έλευση των επικεφαλής της τρόικας έχει προγραμματιστεί για αμέσως μετά τις εκλογές στη Γερμανία, αν και τα τεχνικά κλιμάκια αναμένονται μία εβδομάδα νωρίτερα.
Στην ελληνική κυβέρνηση τηρούν στάση αναμονής. Η Ελλάδα δεν μπορεί να ζητήσει νέα μείωση του χρέους της. Αυτό που οφείλει να πράξει είναι να εφαρμόσει πιστά το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που έχει συμφωνηθεί και να επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα από φέτος. Μάλιστα, το τελευταίο είναι και η απαραίτητη προϋπόθεση για τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.
Αναλυτικά, σε ό,τι αφορά τα υπό εξέταση σενάρια για το μέλλον του ελληνικού χρέους, όπως προαναφέρθηκε, είναι δύο και προβλέπουν:
1. Επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων από την Ευρωζώνη και νέα παρέμβαση στα επιτόκια των δανείων. Αν και υπό συζήτηση είναι ακόμα και το ενδεχόμενο να ανασταλεί η καταβολή τόκων για τα δάνεια του πρώτου πακέτου στήριξης, ύψους 53 δισ. ευρώ, που έχουν εκταμιευθεί απευθείας από τις χώρες της Ευρωζώνης, αρμόδια στελέχη αναφέρουν ότι είναι πιο πιθανό να υπάρξει τελικά μία νέα περικοπή του ύψους του επιτοκίου.
Σήμερα, το επιτόκιο που καταβάλει η Ελλάδα για τα δάνεια αυτά είναι Euribor συν 0,5%. Συνολικά, για τα 53 δισ. ευρώ η Ελλάδα πληρώνει ετησίως τόκους περίπου 400 εκατ. ευρώ. Εάν το επιτόκιο περιοριστεί κατά 0,5%, τότε και οι ετήσιοι τόκοι θα μειωθούν κατά περίπου 260 εκατ. ευρώ ετησίως. Κάτι το οποίο διευκολύνει εν μέρει και στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια.
Ταυτόχρονα με αυτήν την παρέμβαση, εξετάζεται και η μετάθεση της αποπληρωμής των δανείων από την Ευρωζώνη. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις ασκήσεις επί χάρτου που γίνονται από τις αρμόδιες κοινοτικές υπηρεσίες, εξετάζεται η επιμήκυνση της αποπληρωμής των δανείων κατά 30 ή και 50 χρόνια.
2. «Κούρεμα» στην αξία των δανείων. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο «τραπέζι» υπάρχει και πρόταση για «κούρεμα» των δανείων από το πρώτο πακέτο στήριξης κατά 50%. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του ελληνικού χρέους κατά 26,5 δισ. ευρώ ή κατά περίπου 14% του ΑΕΠ, με τα σημερινά δεδομένα. Μία τέτοια λύση στηρίζει το ΔΝΤ, καθώς θεωρεί πως μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Κάτι που θα οδηγήσει τους επενδυτές να εμπιστευτούν εκ νέου την ελληνική οικονομία και κατ’ επέκταση να στρέψουν τα κεφάλαιά τους σε αυτήν, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα που είναι και το ζητούμενο αυτή την περίοδο.
Φοβούνται καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις
Την έντονη ανησυχία τους ότι η συζήτηση περί νέας ελάφρυνσης του χρέους ή και παροχής ενός νέου δανείου προς την Ελλάδα, θα οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις στην εφαρμογή του μεταρρυθμιστικού προγράμματος, εκφράζουν κοινοτικοί παράγοντες.
«Εχουμε διαπιστώσει και παλαιότερα ότι η συζήτηση γύρω από την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, αποσπά τους Ελληνες πολιτικούς από την προσπάθεια προώθησης των μεταρρυθμίσεων» αναφέρουν με νόημα στην «Κ» αρμόδια στελέχη. «Αυτή είναι η μεγαλύτερη ανησυχία μας» συμπληρώνουν, ενώ δεδομένης της σύνδεσης της υιοθέτησης οποιουδήποτε μέτρου απομείωσης του ελληνικού χρέους με την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, εκτιμούν ότι οι όποιες αποφάσεις δεν αναμένονται πριν από την άνοιξη του 2014.
Πάντως, από την ελληνική πλευρά, αρμόδια στελέχη παραδέχονται πλέον ότι η επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για το πρωτογενές πλεόνασμα δεν είναι δεδομένη σε ό,τι αφορά το 2016 και έπειτα. Υπενθυμίζεται ότι ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα το 2016 είναι να φθάσει στο 4,5% του ΑΕΠ και μάλιστα προβλέπεται ότι το πλεόνασμα θα παραμείνει για αρκετά χρόνια σε αυτά τα επίπεδα. Κάτι το οποίο θεωρείται σχεδόν ανέφικτο και θα πρέπει να αναζητηθούν άλλοι τρόποι που θα διασφαλίζουν τη σταθερή μείωση του ελληνικού χρέους.

kathimerini